Nederland gaat op de schop, maar deze transitie onttrekt zich aan de democratische controle
Het is geen onderwerp bij de landelijke verkiezingen, maar de kartelpartijen zijn bezig met een “grote verbouwing” van Nederland, zoals ze het zelf noemen. Minister Hugo de Jonge spreekt zelfs van de “wederombouw van Nederland”. Dit beleid is nooit punt van debat geweest. De gemeenten staan volledig buitenspel. Duidelijk is wel dat voor landbouw en visserij nauwelijks ruimte overblijft. Deze verbouwing brengt de voedselvoorziening in gevaar en ondermijnt het eigendomsrecht.
Elze van Hamelen schreef het rapport ‘Boeren en Vissers’ dat gaat over deze aanstaande verbouwing en de achtergrond waarin dit gebeurt. In het artikel ‘Let op! Nederland gaat op de schop’ in de De Andere Krant van 11 november 2023 zet Van Hamelen uiteen wat de gevolgen zijn:
“De nationale ruimtelijke ordening in Nederland is terug”, schrijft Hugo de Jonge op 17 mei 2022 in een brief aan de Tweede Kamer. Het rijk “herneemt de regie” voor een “grote verbouwing van Nederland, met consequenties voor hoe landschappen, steden en dorpen (her)ingericht worden”. De plannen lijken neer te komen op een nieuwe ruilverkaveling, het naoorlogse project waarmee de kleine boeren uit Nederland werden verdreven en vervangen door grootschalige landbouw. De Jonge trekt die vergelijking ook: “De opgaven waarvoor we staan, zijn zo groot dat we naar analogie van de wederopbouw zonder overdrijving kunnen spreken van een wederombouw van Nederland”.
“Het zal voor heel veel boeren onmogelijk worden hun bedrijf te kunnen voortzetten. Als je dat tot je laat doordringen, is dit een zeer grote bedreiging.”
.
In grote lijnen: de ‘grote verbouwing’ zal worden vastgelegd in de ‘Nota ruimte’. Het project valt nu onder de Nationale Omgevingsvisie (Novi) uit 2020, en zal deze op termijn vervangen. Onder de Novi lopen momenteel 22 nationale programma’s, die allemaal aanspraak maken op landgebruik. Het inmiddels beruchte Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) waar het stikstofbeleid onder valt, is slechts één van die programma’s. Er zijn verder nog zes programma’s die zich richten op bodem en water, zes programma’s die zich bezighouden met het aanleggen van een infrastructuur voor “duurzame energie en een circulaire economie”, nog eens zes programma’s voor “leefbare steden en regio’s”, een nationaal milieuprogramma, een natuurprogramma en een programma voor defensievastgoed.
Landbouwtransitie als gegeven
Op 3 oktober 2023 verscheen de Contourennotitie nieuwe nota ruimte die een voorzet neemt op de Nota ruimte. In deze notitie springt een aantal zaken in het oog. Allereerst, ondanks alle boerenprotesten in de afgelopen jaren, staat de “transitie naar kringlooplandbouw en natuurinclusieve landbouw” in het overzicht van reeds gemaakte keuzes. In de praktijk is deze transitie voor veel boeren niet haalbaar. Ze zitten gevangen in een bedrijfsmodel waarin schaalvergroting de enige manier is om te overleven. Banken verstrekken hen geen leningen om een overstap te maken naar een kleinschalig model. En wanneer ze hun schulden niet meer kunnen aflossen, staan de overheid of investeerders klaar om het land op te kopen. Eddie van Marum, Statenlid in Groningen voor BBB, zegt hierover: “Er wordt allerlei regelgeving opgelegd aan de boer die het oppervlak waarop je geld kunt verdienen verkleint: de boer moet meer doen op minder land. Dat dwingt tot intensivering.” Lees verder op De Andere Krant
➢ Tijdens de uitzending van Ongehoord Nederland van 9 november 2023 was Elze van Hamelen één van de gasten en heeft ze de publicatie ‘Boeren en Vissers’ toegelicht.
➢ Paul de Bruijn van EnerzijdsAnderzijds bespreekt de ‘Verbouwing van Nederland’ in een podcast met Elze van Hamelen.
➢ Website met informatie over Koers2030.nl, hoe Agenda 2030 in Nederland wordt geïmplementeerd.
Solari-Report, EnerzijdsAnderzijds en De Andere Krant roepen op tot een maatschappelijk debat. Op de website koers2030.nl wordt informatie over de aanstaande verbouwing van Nederland en de implicaties gedeeld.
Ontdek meer van Ellaster
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
