De online marktplaats Vinted is vorige maand in opspraak geraakt vanwege vermoedens van kinderhandel. In verdachte advertenties werden speelgoed, knuffels en kinderkleding voor duizenden euro’s te koop aangeboden en voorzien van suggestieve beschrijvingen — “klein, blond, blauwe ogen, gehoorzaam meisje, 13 kilo en strak” — die kunnen wijzen op schokkende criminele praktijken. Vinted ontkent, maar de Franse en Duitse politie nemen de signalen serieus en zijn een onderzoek gestart.
Vinted, een Litouws platform dat in 2008 werd opgericht, is uitgegroeid tot de grootste Europese online marktplaats voor tweedehands kleding, accessoires, speelgoed enzovoort. Het platform is enorm populair in Nederland, België, Frankrijk, Duitsland en Polen. Vorige maand zijn er sterke vermoedens ontstaan dat Vinted ook wordt gebruikt voor kinderhandel. Diverse gebruikers meldden een aantal verdachte advertenties, met name van speelgoed dat in sommige gevallen voor zeer hoge bedragen aangeboden werd. In de advertenties stonden kenmerken als leeftijd en lengte, maar ook karakteromschrijvingen als “gehoorzaam” en “gezond” vermeld.
Er zijn meerdere voorbeelden van advertenties die de wenkbrauwen doen fronsen, bijvoorbeeld ‘knuffeldier in de vorm van een konijn’, met een prijs van 1000 euro en de omschrijving “3 jaar oud en vrouwelijk, 91 cm, 13 kilo en strak”. Ook de toevoeging “klein, blond, blauwe ogen, gehoorzaam meisje” doet de vermoedens over kinderhandel rijzen. Of de advertentie van een teddybeer, aangeboden voor 30.000 euro, met de omschrijving: “6 jaar 116 cm kan goed ‘blazen’ (pijpen — red.), schreeuwt niet”.
Een andere teddybeer-advertentie bevat de omschrijving “zuiver ras, strak, handel, verkoop”. De verkoper voorzag de advertentie ook van pizza-emoji’s en een wit konijn — twee symbolen geassocieerd met kinderhandel. Een andere advertentie van een ‘Figuur/object’ bevat een vage foto van een plastic speelgoedpop en vermeldt de leeftijd “14 jaar” en lengte “164” met de vraagprijs van 30.000 euro. “Het beste model dat, gezien haar leeftijd, bestand is tegen stoten van voorwerpen, zoals een harde stok en tegen vocht”, luidt de omschrijving.
Op sociale media krijgt de zaak veel aandacht. Een TikTok-video van @djena_story werd miljoenen keren bekeken.Ook justitie in Frankrijk vertrouwt het niet. Sarah El Haïry, de hoge commissaris voor kinderen in het land, heeft haar vermoedens van kinderhandel op Vinted vorige maand doorgegeven aan Arcom, de Franse toezichthouder op online platforms.
Ook Pharos, het meldpunt voor illegale online inhoud in Frankrijk, is geïnformeerd. “De waarheid moet zonder taboes aan het licht komen. Platforms dragen een verantwoordelijkheid: geen enkele ruimte mag een jachtterrein zijn voor roofdieren”, deelt El Haïry op sociale media. Volgens de Franse nieuwszender Europe 1 heeft de nationale politie ook diverse meldingen gedaan bij Pharos. “De autoriteiten vermoeden het bestaan van een gecodeerd communicatiesysteem dat door pedofielennetwerken gebruikt zou kunnen worden”, meldt de Franse krant l’Humanité.
De politie in het Duitse Frankfurt onderzoekt de zaak inmiddels ook. “We nemen deze meldingen zeer serieus. We zijn ons bewust van de emotionele reacties en angsten die dergelijke beschrijvingen kunnen oproepen”, stelt ze op Instagram.
Door de ophef voelde Vinted zelf zich genoopt te reageren: “Wij hebben de online advertenties onderzocht en geen enkel element gevonden dat ze in verband brengt met kinderhandel”. Vinted stelt dat de vermelde leeftijden simpelweg wijzen naar de aanbevolen leeftijd voor het speelgoed. De hoge prijzen zouden volgens Vinted verklaard kunnen worden door “echte verzamelwaarde of onderhandelingstactieken”.
Die verklaring snijdt in veel gevallen geen hout. Bij een advertentie van een Playstation-controller, staat bijvoorbeeld de tekst “10 jaar oud gezond blond afhalen”. De advertentie van twee mini Legofiguren, die niet geschikt zijn voor baby’s of peuters, vermeldt wel de leeftijd “12-18 maanden”.
Daarnaast heeft vermelding van geslacht vaak geen relatie met een aangeboden voorwerp als een onzijdig knuffelbeest. De uitleg over het begrip ‘verzamelwaarde’ rammelt eveneens, omdat het in veel advertenties gaat om gewone tweedehands knuffels, voorwerpen of kleding in plaats van designartikelen of collectorsitems. Opvallend is ook dat bij verdachte advertenties de aangeboden producten vaak niet in zijn geheel zijn gefotografeerd. Bij foto’s van knuffels, ligt de focus vaak op het kruis.
De Duitse politie gaat niet direct uit van kinderhandel, maar neemt het zekere voor het onzekere. “Op basis van de huidige bevindingen zijn er sterke aanwijzingen dat het om nepadvertenties gaat. Desondanks willen we in zulke gevoelige kwesties geen ruimte laten voor speculatie. We onderzoeken de meldingen om elk gevaar of strafbaar feit uit te sluiten.”
Online platforms vaker gebruikt voor kinderhandel
Ook andere grote namen — zoals Amazon, Ebay, Etsy en Wayfair — zijn in verband gebracht met kinderhandel. Criminelen groomen geregeld minderjarigen via apps, sociale media of games zoals het populaire Roblox. De tv-serie Undercover Underage toonde hoe daders op Instagram, Snapchat en TikTok potentiële slachtoffers benaderen via undercoverprofielen. Op Etsy werden advertenties gedeeld waarin pizza’s — een term veelvuldig gelinkt aan kinderporno — voor duizenden dollars zijn aangeboden om beelden te downloaden. De voorbeelden wekken de schijn dat dergelijke woorden worden gebruikt als codetaal. De Vinted-kwestie doet bovendien denken aan de zogenoemde Wayfair-affaire uit 2020. Destijds beweerden gebruikers dat dure kasten en kussens, soms met meisjesnamen die overeenkwamen met namen van vermiste kinderen, zouden wijzen op mensenhandel. Wayfair ontkende dit en sprak van dure industriële producten, prijsfouten, placeholder-prijzen en automatisch gegenereerde namen. Er is voor zover bekend nooit onderzoek ingesteld.
Monique Schneider en Ella Ster | Ellaster.nl
Ontdek meer van Ellaster
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
